ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ား မသမာသူေတြထံမေရာက္ေအာင္ လံုျခံဳစြာထိန္းသိမ္းပါ။

ေဆာင္းပါးကို ေဝမွ်ရန္

မသမာသူေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ား၊ ေငြမ်ားကို ရယူဖို႔ႀကိဳးစားတဲ့ေနရာမွာ ပိုၿပီး တိုးတက္လာၾကပါတယ္။ 

မသမာသူ၊ လိမ္ညာမႈေတြက အေယာက္စီတိုင္းကို ပစ္မွတ္ထားပါတယ္shwedingar။ မထင္မွတ္ထားတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ ေရာက္လာတတ္ၿပီး တကယ့္အစစ္အမွန္လို ျဖစ္ေနတတ္တာေၾကာင့္ သူတို႔ရဲ႕ လိမ္ညာမႈေတြက ေအာင္ျမင္ေနပါတယ္။yes


အဓိကအခ်က္မ်ား

  • မသမာသူေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီက ခိုးယူဖို႔အတြက္ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ေတြကို သိခ်င္ၾကပါတယ္။
  • လွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္၊ အသံုးျပဳသူအိုင္ဒီ၊ စာရင္းနံပါတ္၊ မွတ္ပံုတင္နံပါတ္ စတဲ့ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ားကို ထိန္းသိမ္းပါ။
  • မသမာသူေတြက ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ေတြကို မိမိဆီမွတိုက္႐ိုက္၊ အြန္လိုင္းရွိေဖာ္ျပခ်က္မ်ား၊ မိမိမိတ္ေဆြမ်ားမွတစ္ဆင့္ ရရွိႏိုင္ပါတယ္။
  • မသမာသူေတြက ခိုးယူျခင္းမွာ ဆရာက်တာေၾကာင့္ အၿမဲသတိထားေနပါ။

မသမာသူေတြက ဘာလို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ကို လိုခ်င္တာလဲ။

အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ေငြေတြကို ခိုးယူဖို႔ပါပဲshwedingar။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ေတြကို ရရွိဖို႔အတြက္ ျပဳလုပ္ႏိုင္တဲ့အခ်က္ေလးေတြကို ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။

ဘဏ္စာရင္း (သို႔) မိုဘိုင္းဘဏ္ဝန္ေဆာင္မႈထဲ ဝင္ေရာက္ဖို႔ ႀကိဳးစားျခင္း

ဥပမာ – ကိုယ့္ရဲ႕အေသးစိတ္အခ်က္အလက္နဲ႔ မွတ္ပံုတင္အတုျဖင့္ ဘဏ္မွေငြထုတ္ဖို႔ ႀကိဳးစားတတ္ပါတယ္shwedingar။ မိုဘိုင္းဘဏ္ဝန္ေဆာင္မႈနဲ႔ မိုဘိုင္းပိုက္ဆံအိတ္ထဲ ဝင္ေရာက္ႏိုင္ဖို႔လည္း လွည့္စားႏိုင္ပါတယ္။

ကုန္ပစၥည္း၊ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ဝယ္ယူျခင္း (သို႔) မိမိေယာင္ေဆာင္ၿပီး ေခ်းေငြယူျခင္း

ဥပမာ – ကိုယ့္ရဲ႕ ၿမီစားကတ္ (Debit card)၊ အေႂကြးဝယ္ကတ္ (Credit card) ကို အသံုးျပဳၿပီး အြန္လိုင္းမွေစ်းဝယ္ယူတာေတြ လုပ္ေဆာင္ႏိ္ုင္ပါတယ္shwedingar။ ကိုယ့္ရဲ႕ အေသးစိတ္ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ေတြနဲ႔လည္း ေခ်းေငြေလွ်ာက္ထားႏိုင္ပါတယ္။

သူတို႔ကိုေငြပို႔ေပးဖို႔လွည့္စားျခင္း

ဥပမာ – ဘဏ္ (သို႔) ဝန္ထမ္းအျဖစ္ ေယာင္ေဆာင္ၿပီး ကိုယ့္ရဲ႕ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ စည္း႐ံုးသိမ္းသြင္းႏိုင္ပါတယ္။

မိမိကဲ့သို႔ ေယာင္ေဆာင္ၿပီး အျခားသူမ်ားထံ အကူအညီေတာင္းျခင္း

ဥပမာ – ကိုယ္က အကူအညီလိုသလို ေယာင္ေဆာင္ၿပီး သူတို႔က အမွန္တကယ္ ကိုယ္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ (သို႔) ကိုယ္နဲ႔အတူရွိတယ္ဆိုတာ သက္ေသျပဖို႔အတြက္ ကိုယ့္ရဲ႕ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ အေသးစိတ္ေတြကို အသံုးျပဳတတ္ပါတယ္။

ၿခိမ္းေျခာက္ေငြညစ္ျခင္း

ဥပမာ – ကိုယ့္ရဲ႕ ရွက္ဖို႔ေကာင္းတဲ့ ပံုတစ္ခ်ိဳ႕ရယူဖို႔အတြက္ ကိုယ့္ရဲ႕အေကာင့္ထဲကို ခိုးဝင္ႏိုင္ပါတယ္shwedingar။ ဒီလိုပဲ ကိုယ့္ရဲ႕ လွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္ေတြ ေျပာင္းလိုက္ၿပီး ဒီလွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္ျပန္လိုခ်င္တယ္ဆိုရင္ ေငြနဲ႔ျပန္ေရြးခိုင္းတာမ်ိဳးလည္း ရွိပါတယ္။


ဘယ္လို ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ေတြကို ကာကြယ္ရမွာလဲ။

ဂ႐ုစိုက္ထိန္းသိမ္းဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္shwedingar။ ဥပမာတစ္ခ်ိဳ႕ကို ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။

ဘယ္ေတာ့မွ မေျပာျပရန္မ်ား

  • လွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္
  • ပင္နံပါတ္
  • တစ္ႀကိမ္သံုးပင္နံပါတ္ (OTP)

ေအးဂ်င့္၊ ဝန္ထမ္းျဖစ္ေစ ဒါေတြကို လံုးဝမေျပာျပသင့္ပါဘူးshwedingar။ သူတို႔လည္း သိဖို႔မလိုပါဘူးshwedingarလွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္၊ ပင္နံပါတ္၊ တစ္ႀကိမ္သံုးပင္နံပါတ္ေတြကို ဘယ္သူ႔ကိုမွ မေျပာျပသင့္တဲ့အေၾကာင္း ဒီမွာေလ့လာပါ

ျဖစ္ႏိုင္ရင္ မေျပာျပရန္မ်ား

  • ေလာ့အင္အိုင္ဒီ (Login ID) သို႔မဟုတ္ အသံုးျပဳသူအမည္ (Username)
  • ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ မိတၱဴ၊ ဓာတ္ပံု၊ screenshot မ်ား
  • အျခားလူမ်ားရဲ႕ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ား

မေျပာျပရန္မ်ား

လူအမ်ားစုနဲ႔ ဝန္ေဆာင္မႈအမ်ားစုက ဒီလိုအေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြ သိဖို႔မလိုပါဘူးshwedingar။ ဒီလို လိုတာထက္ပိုတဲ့ အေသးစိတ္ေတြ ေမးလာၿပီဆိုရင္ သတိထားပါ။

မေျပာျပခင္ စဥ္းစားရန္မ်ား

  • နာမည္အျပည့္အစံု
    • နာမည္အတိုေတာက္ (သို႔) အျခားနာမည္တစ္ခုခု ေပးဖို႔ စဥ္းစားပါ။
  • ဖုန္းနံပါတ္
    • ဖုန္းနံပါတ္တစ္ခုထက္ ပိုေဆာင္ထားပါshwedingar။ ဥပမာ – တစ္ႀကိမ္သံုးလွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္မ်ားအတြက္ ဖုန္းနံပါတ္တစ္ခု၊ ဂိမ္း/အပ္ပလီေကးရွင္းမ်ား စာရင္းသြင္းရန္ အျခားနံပါတ္တစ္ခု
  • အီးေမးလ္လိပ္စာ
    • အီးေမးလ္တစ္ခုထက္ ပိုၿပီး ရွိထားပါshwedingar။ ဥပမာ – ဘဏ္နဲ႔ပတ္သက္တာမ်ားအတြက္ အသံုးျပဳဖို႔ အီးေမးလ္တစ္ခု၊ ဂိမ္း/အပ္ပလီေကးရွင္းမ်ား စာရင္းသြင္းရန္ အျခားအီးေမးလ္တစ္ခု

မသမာသူေတြက ကိုယ့္ရဲ႕ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ေတြကို ဘယ္လိုရႏိုင္လဲ။

မိမိဆီမွ တိုက္႐ိုက္

  • မသမာသူေတြက ကိုယ့္ရဲ႕အခ်က္အလက္ေတြကို ဖုန္းျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ စာတိုျဖင့္ျဖစ္ေစ ေမးျမန္းႏိုင္ပါတယ္။
  • ပိုၿပီး ယံုၾကည္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ တစ္ျခားတစ္ေနရာမွ ရရွိခဲ့တဲ့ အခ်က္အလက္ကိုလည္း အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။

အြန္လိုင္းရွိ မိမိေဖာ္ျပထားခ်က္မ်ားမွ

  • ေမြးေန႔အစရွိေသာ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ားကို အြန္လိုင္းတြင္ ေဖာ္ျပျခင္းမျပဳလုပ္ပါနဲ႔။
  • ဓာတ္ပံု၊ screenshot မ်ား တင္ပါက သတိထားပါ။
  • မိမိရဲ႕ လူမႈကြန္ယက္ကို မည္သူမဆိုဝင္ေရာက္မၾကည့္႐ႈႏိုင္ေအာင္ ျပဳလုပ္ထားပါshwedingar။ Public မဟုတ္ပဲ Private ထားပါ။

မိသားစု၊ သူငယ္ခ်င္း၊ မိတ္ေဆြထံမွ

  • မသမာသူေတြက ကိုယ့္ရဲ႕ အခ်က္အလက္မ်ားရရွိဖို႔အတြက္ ဖုန္းျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ စာတိုျဖင့္ျဖစ္ေစ ဆက္သြယ္ႏိုင္ပါတယ္။
  • ဒီလိုပဲ၊ ပိုၿပီးယံုၾကည္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ တစ္ျခားတစ္ေနရာမွ ရရွိခဲ့တဲ့ အခ်က္အလက္ကိုလည္း အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။

အေကာင့္ (သို႔) အခ်က္အလက္မ်ားသို႔ ခိုးဝင္ျခင္းျဖင့္

  • မသမာသူေတြက ကိုယ့္ရဲ႕အေကာင့္ထဲ့ကို တိုက္႐ိုက္ ခိုးဝင္ႏိုင္သလို ဝန္ေဆာင္မႈေပးသူေတြရဲ႕ အခ်က္အလက္မ်ားမွတစ္ဆင့္လည္း ခိုးဝင္လာႏိုင္ပါတယ္။
  • ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ား သိမ္းထားျခင္း မျပဳလုပ္ပါနဲ႔shwedingar။ အထူးသျဖင့္ အြန္လိုင္းေငြေပးေခ်ျခင္း အခ်က္အလက္မ်ား (ဥပမာ – အြန္လိုင္းေစ်းဆိုင္တြင္ မိမိရဲ႕ အေႂကြးဝယ္ကတ္ (Credit card) သို႔မဟုတ္ မိုဘိုင္းပိုက္ဆံအိတ္ (Mobile wallet) အေသးစိတ္အခ်က္အလက္မ်ား သိမ္းထားလို႔ရတဲ့ ေရြးခ်ယ္မႈကို မေရြးပါနဲ႔။)
  • ခိုင္မာတဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္နဲ႔ အဆင္ေျပတယ္ဆိုရင္ ေသာ့ႏွစ္ထပ္ခတ္နည္း (Two-factor authentication) မ်ားကို အသံုးျပဳပါ။

လံုျခံဳစြာေနထိုင္ျခင္း

ကံမေကာင္းစြာနဲ႔ပဲ မသမာသူေတြက ကိုယ့္ဆီက ခိုးယူဖို႔အတြက္ အခ်က္အလက္ေတြရယူတဲ့ေနရာမွာ၊ ကိုယ့္ကိုလွည့္စားတဲ့ေနရာမွာေတာ့ ဆရာက်ပါတယ္။ 

၁၀၀% လံုျခံဳဖို႕ေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္သေလာက္ပါပဲshwedingar။ ကံဆိုးတာနဲ႔လည္း ၾကံဳႏိုင္ပါေသးတယ္shwedingar။ လိမ္လည္မႈေတြကေန လံုျခံဳစြာေနႏိုင္ဖို႔ နည္းလမ္းတစ္ခ်ိဳ႕ကို ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။

ဘယ္သူနဲ႔ ဆက္သြယ္ေျပာဆိုေနတယ္ဆိုတာကို သိပါ

လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူက ကုမၸဏီရဲ႕ေအးဂ်င့္ အမွန္တကယ္ ဟုတ္မဟုတ္ စစ္ေဆးပါshwedingar။ ေဖ့စ္ဘုတ္၊ ဝက္ဘ္ဆိုက္ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ အမွန္တကယ္ယံုၾကည္လို႔ရမရ စစ္ေဆးပါ။

ေဖာင္ျဖည့္ျခင္း၊ စစ္တမ္းမ်ားကို သတိထားပါ

စာတမ္းေတြက အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ေတြ အမ်ားႀကီးေမးေနၿပီဆိုရင္ ဒီအခ်က္အလက္ေတြက အမွန္တကယ္လိုအပ္ရဲ႕လားဆိုတာ ျပန္ေမးပါ။

ဘယ္အရာမွ အလကားမရဘူးဆိုတာ သိထားပါ

အလကားရမယ့္ ဆုမ်ား၊ ေငြမ်ားအေပၚမွာ ေလာဘတက္ၿပီး ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ားကို မေပးမိပါေစနဲ႔။

ခိုင္မာတဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္ႏွင့္ ႏွစ္ဆင့္ခံလံုျခံဳေရးစနစ္ (2FA)

ခိုင္မာတဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္မ်ား (ဥပမာ – အနည္းဆံုး စာလံုး ၈ လံုးရွိရမွာျဖစ္ၿပီး ဂဏန္းႏွင့္ သေကၤတမ်ား ေရာေႏွာထားတဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္မ်ား) ကို အသံုးျပဳပါshwedingar။ ျဖစ္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ Two-factor authentication (2FA) လို႔ေခၚတဲ့ ႏွစ္ဆင့္ခံလံုျခံဳေရးစနစ္ကို ျပဳလုပ္ထားပါ။


ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ားကို လံုျခံဳစြာ ထိန္းသိမ္းပါshwedingar။ ေရွာင္ရွားဖို႔အတြက္ သတိထားရမယ့္ လိမ္လည္မႈဥပမာမ်ားကို ဒီမွာေလ့လာပါ

ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ားကိုလံုျခဳံေအာင္သိမ္းျခင္း ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာအခ်က္အလက္ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ေတြကိုဘယ္လိုသိမ္းရမလဲ လံုျခံဳစြာေနထိုင္ျခင္း မသမာသူေတြရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ မသမာသူေတြကကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္ကိုဘယ္လိုရႏိုင္လဲ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များကိုလုံခြုံအောင်သိမ်းခြင်း ကိုယ်ရေးအချက်အလက် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအချက်အလက် ကိုယ်ရေးအချက်အလက်တွေကိုဘယ်လိုသိမ်းရမလဲ လုံခြုံစွာနေထိုင်ခြင်း မသမာသူတွေရဲ့လုပ်ဆောင်ချက် မသမာသူတွေကကိုယ်ရေးအချက်အလက်ကိုဘယ်လိုရနိုင်လဲ Scammers how can scammers get our personal information personal information keeping safe personal information how to keep personal information safe keeping your personal information safe from scammers

ေဆာင္းပါးကို ေဝမွ်ရန္
ထင္ျမင္ခ်က္ မွ်ေဝခဲ့ပါ။